Wim

Van analoog naar digitaal:

Met 5 jaar heeft Sinterklaas mij een elektrische trein met rails (ovaaltje), trafo,locje en wat wagons gegeven van het merk Märklin. Dankzij mijn rotsvaste geloof in de goedheilige bisschop uit Spanje is de baan in de jaren daarna op 5 december uitgebreid met rails, wissels, seinen en een overweg. Mijn vader heeft altijd twee linkerhanden gehad en kon mij niet helpen alles aan de praat te krijgen, maar ik ben geboren met twee rechterhanden en met vallen en opstaan is het me gelukt alles wel te laten functioneren. Het is in mijn jeugd echt leuk (ijzersterk) speelgoed geweest waar ik en vriendjes veel plezier aan hebben beleefd.

De start met een “ovaaltje”

  • Het bekende beginners ovaaltje

 

De jaren verstrijken en na op latere leeftijd (de kinderen inmiddels groot) een nieuwe analoge modelbaan te hebben gebouwd en weer afgebroken lonkte, door de komst van het digitale tijdperk, het rijden met meerdere loc’s tegelijkertijd en dit alles computergestuurd.

De mogelijkheden in het digitale tijdperk:

In 2001 heb ik het programma Koploper (ik meen toen de versie 4.0) van Paul Haagsma gedownload vanaf internet naar mijn PC. Met het stap voor stap lezen en herlezen van de mogelijkheden in de helpfile en het daarna direct uitproberen in de demomode is de werking van Koploper mij stukje bij beetje duidelijk geworden. Dit doe je niet op een blauwe maandag, maar er gaan maanden voorbij om er wat vaardigheid in te krijgen. Vergelijk het maar met het leggen van een puzzel met heel veel stukjes (lees de mogelijkheid aan instellingen binnen Koploper inmiddels versie 7.3). Daarna volgt in 2002 de aanschaf van een startset van Märklin met twee digitale loc’s, goederen- en personenwagons, K-rails en een besturingsunit Intellibox. Vervolgens heb ik met de opgedane kennis van Koploper een baanplan kunnen realiseren dat perfect blijkt te passen in de aansturing met Koploper. Voor het tekenen is hiervoor gebruik gemaakt van het programma Winrail.

Ontwerp en de centrale besturing via Koploper

  • Mijn baanplan 3,30x 2,30 mtr groot voor de kleine zolder
  • Baan overzicht in Koploper, links het berggedeelte
  • Unit met PC, Intellibox, voedingen en OC32

 

Het begin:

Naast de startset en Intellibox heb ik direct bijna alle benodigde rails en wissels aangeschaft volgens het getekende baanplan en tevens de electronica voor de aansturing van de wissels en seinen (wisseldecoders) en de detectiepunten waar de trein zich bevindt op de baan tijdens het rijden (S88) .

Bouw:

In verband met verhuizing in de toekomst maak ik gebruik van 5 aan elkaar gekoppelde tafeldelen die, onderling met stekkers, de doorverbinding verzorgen voor de rijspanning, aansluitingen wisseldecoders, S88 detectie, verlichting etc.

Bouw en draadaansluitingen van de baan

  • Vijf gekoppelde tafels vormen de rechthoekige baan
  • Aanleg van de ringleiding
  • Bezetmelder (S88) verbonden met 16 railstaven
  • Stroom doorvoer van tafel naar tafel

 

Verlichting:

Met een dag- en nachtritme wordt de verlichting op mijn zolder met een dimmer trapsgewijs gedimd (van dag naar avond naar nacht, zolderlicht is uit) en weer omhoog ( van nacht naar ochtendgloren naar dag, zolderlicht is weer aan). Tijdens deze cyclus wordt ook de verlichting in de huizen, van straatlantaarns, de emplacementslantaarns, schijnwerpers en bliksemschichten met een OC32 electronicakaart geregeld van uit naar aan of andersom. Dit alles (dimmen en schakelen) is via de (stations)klok in Koploper geprogrammeerd. Op de spoorbaan gaat hierbij b.v. de verlichting stapsgewijs aan bij avond (b.v. enkele huisjes, een minuut later enkele straatlantaarns, 30 sec later weer enkele huisjes, 1 minuut later station en perron etc. of andersom weer uit bij het aanbreken van de dageraad. Bij avond gaat bijna alle verlichting aan, bij nacht is de baan nog maar schaars verlicht zoals dit ook in het echt voorkomt.

De modelbaan bij dag en nacht

  • Zicht op bergdorp
  • Op de top een kasteel
  • Klein industrieterrein met kraan
  • Dorp in het dal met overweg
  • Bergdorp 's avonds
  • Deel van het perron 's avonds
  • Emplacement bij avond, voorgrond aanleg Faller Car System
  • Dorp in het dal in de avond

Geluid:

Allerlei geluiden zoals een stationsomroep, de piepende remmen van de trein bij het binnenrijden van het station, de kerkklok met slagen van 1 tot 12 keer afhankelijk van de tijd op de (stations)klok in Koploper, een uil in de nacht, een haan bij het aanbreken van de dageraad en de bliksem met donder ‘s nachts als alle treinverkeer tot stilstand is gekomen in de schaduwstations. Dit alles keurig geregeld op het juiste moment.

Scenery:

Ik rijd met Duits materieel en het geheel speelt zich af in de bergen, denk b.v. aan Beieren. Voor het maken van de bergen heb ik gekozen voor trapsgewijze houtopbouw met piepschuim (polystyreen platen) en afgewerkt met gips, verf en strooisel. De scenery is bijna op de hele baan opgebouwd uit losse elementen en daarna bijna naadloos aaneengesloten geplaatst op de tafels. Zo kun je op een andere plek de scenery klaarmaken en dus overal goed bijkomen. O.a de straatlantaans, aangepaste perronlantaarns, het hekwerk en de bomen zijn zelf gemaakt. Momenteel wordt door mij nog volop gewerkt aan de scenery zoals berggedeelten, de aankleding van straatmeubilair, perrons, het plaatsen van de poppetjes,auto’s met verlichting etc.

De bouw van een bergdorp

  • Bovenplaat berggedeelte, er onder de parkeerplaats
  • Het eerste scenery-element geplaatst
  • Element twee erbij
  • Het midden gedeelte enz.

 

Digitaal autotraject:

De baan is eveneens voorzien van een baanplan waarop auto’s komen te rijden via het MCC systeem van de firma Dinamo (zie onder Links de rubriek electronika) en weer aangestuurd door het programma Koploper. Zowel de treinen als de auto’s kunnen dan tegelijk op de modelspoor(auto)baan rijden. Drie auto’s rijden hun rondjes, een prachtig gezicht met stops op een parkeer(schaduw)plaats in de berg, bij een tankstation en een bushalte. Een auto trekt op en remt af zoals een trein bij de modelspoorbaan en met werking van knipperlicht voor het afslaan, remlichten bij het afremmen, brandende koplampen en achterlichten, eventueel zwaailichten, het geven van lichtsignalen, de werking van alarmlichten. Verder is de baan uitgerust met wissels en verkeerslichten voor de oversteekplaats en een in brand staande auto. Dit alles is naar eigen fantasie en wensen via Koploper te regelen. De weg moet nog aangekleed worden met verkeersborden etc.

Aanleg van de autobaan

  • Autobaan in Koploper
  • De parkeerplaats onder het berggedeelte
  • Inhaaltraject bij stremming
  • Rotonde
  • De weg met markering en lantaarnpalen
  • De oversteekplaats naar de recreatieplas
  • Tankstation en bushalte
  • Links de bus standplaats met bushok

 

Video van de MCC baan met drie rijdende auto’s

 

 

Conclusie:

Met de foto’s en video krijg je een indruk van mijn trein- en autobaan waar ik voorlopig nog wel even mee bezig ben. Het is een grandioze hobby waar naast veel geduld, doorzettingsvermogen ook ontzettend veel tijd in gaat zitten (maar ja welke hobby niet). Maar het resultaat mag er dan ook wezen en is dankzij de huidige mogelijkheden van de electronica en software bijna onbegrensd.

Promospoor:

Als lid vanaf de start van Promospoor in 2001 heb ik vanaf 2002 met enkele leden gewerkt aan de bouw van een digitale HO Märklinbaan aangestuurd door Koploper en dit project in de afgelopen jaren begeleid. De kennis van Koploper en het bouwen met electronicaschakelingen, opgedaan met mijn baan thuis, is hierbij goed van pas gekomen. De huidige Promospoorbaan is door jaarlijkse uitbreidingen en nieuwe items ontstaan zoals deze nu is (zie wisselstroombaan in Projecten). Ook hier zal in de loop van de tijd van alles worden bijgebouwd of aangepast.

Met dank voor de getoonde belangstelling,

Wim, december 2012